หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว หมายถึงอะไร ?

หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว หมายถึงอะไร ? สำนวนสุภาษิตไทย นี้หมายถึง (สำ) ก. ทำประชดหรือแดกดัน ซึ่งรังแต่จะเสียประโยชน์, มักพูดเข้าคู่กับ ปิ้งปลาประชดแมว ว่า หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว. อ้างอิงจาก พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔
หุงข้าว หมายถึง ก. เอาข้าวสารและน้ำใส่หม้อตั้งบนเตาไฟให้ร้อนจนเดือดแล้วปลงลงเช็ดน้ำ จากนั้นยกขึ้นดงบนเตาไฟจนสุก เรียกว่า หุงเช็ดน้ำ ถ้าเคี่ยวจนน้ำแห้งไปเองโดยไม่ต้องเช็ดน้ำ เรียกว่า หุงไม่ต้องเช็ดน้ำ, โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น หุงข้าวด้วยหม้อไฟฟ้า.


  • ประชด หมายถึง ก. แกล้งทำให้เกินควรหรือพูดแดกดันเพราะความไม่พอใจ เช่น หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว พูดประชด, ประชดประชัน ก็ว่า, ในกลอนใช้ว่า ประทยด หรือ ประเทียด ก็มี.
  • หมา หมายถึง น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ Canidae มีรูปร่างและสีสันแตกต่างกัน ลำตัวมีขนปกคลุม หัวอาจยาวและแหลม หรือกลมและสั้น มีเขี้ยว ๒ คู่ ตีนหน้ามี ๕ นิ้ว ตีนหลังมี ๔ นิ้ว ซ่อนเล็บไม่ได้ อวัยวะเพศของตัวผู้มีกระดูกอยู่ภายใน ๑ ชิ้น หางค่อนข้างยาว ที่ยังคงเป็นสัตว์ป่า เช่น หมาใน [Cuon alpinus (Pallas)] ที่เลี้ยงเป็นสัตว์บ้าน คือ ชนิด Canis familiaris (Linn.) บางพันธุ์สามารถนำมาฝึกหัดให้ช่วยงานของมนุษย์ได้ เช่นสุนัขสงครามหรือสุนัขตำรวจ.
  • ปิ้งปลา หมายถึง ก. ทำให้สุกด้วยการวางไว้เหนือไฟ มักใช้แก่ของแห้ง โดยปรกติใช้เวลาน้อยกว่าย่าง เช่น ปิ้งข้าวเกรียบ ปิ้งเนื้อเค็ม ปิ้งปลาแห้ง.
  • แมว หมายถึง น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Felis catus Linn. ในวงศ์ Felidae หัวกลมและสั้น มีเขี้ยว ๒ คู่ ขนยาวนุ่ม ตีนหน้ามี ๕ นิ้ว ตีนหลังมี ๔ นิ้ว ซ่อนเล็บได้ หางยาว สั้น หรือขอด มีหลายสี เช่น ดำ ขาว นํ้าตาล หรืออาจมีลายต่าง ๆ ส่วนใหญ่เลี้ยงไว้ตามบ้าน แมวไทยที่สวยงามและมีชื่อเสียงมากเช่น แมวสีสวาด แมววิเชียรมาศ


ที่มาของสำนวนนี้มาจากความจริงที่ว่า โดยทั่วไปแล้ว หมาชอบกินข้าว และแมวก็ชอบกินปลา ดังนั้น เมื่อหุงข้าวหรือปิ้งปลาให้ ทั้งหมาและแมวก็กินเสียจนอิ่มหนำสำราญ หาได้ทุกข์ได้ร้อนไม่ แต่คนหุงคนปิ้งกลับเสียทั้งข้าว และ ปลาให้หมาแมวโดยที่ไม่ได้อะไร นอกจากความสะใจ เปรียบได้กับคนเราเมื่อโกรธใครแล้วให้ในสิ่งที่ผู้นั้นขอเพื่อเป็นการประชดแดกดัน ก็เท่ากับเข้าทางเขา และผู้ที่เสียประโยชน์ก็คือตัวเราเอง เพราะไหนจะไม่หายโกรธแล้ว ยังต้องเสียของไปอีก เรียกว่าเป็นการประชดแดกดันอย่างไม่ถูกทาง และทำให้เสียหายเพิ่มขึ้น ดังเช่นคำประพันธ์จากสุภาษิตคำโคลงของสำนวน หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว โบราณว่า โกรธคือโง่ โมโหคือบ้า ความโกรธนั้นทำให้เราขาดสติ และมักทำอะไรโดยที่ไม่ยั้งคิด ไม่คำนึงถึงสิ่งต่างๆที่จะมากระทบ หรือทำให้เสียผลประโยชน์ไป ดังนั้นเราควรทำอะไรต่างๆอย่างมีสติ ไม่โกรธ ไม่โง่นั่นเอง

ตัวอย่างการใช้งานสำนวน คำพังเพย หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว


  1. หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว : หมายความว่า การทำประชดหรือทำ แดกดันที่กลับเป็นผลร้ายแก่ตนเอง เพราะธรรมดาแมวชอบกินปลา ถ้ายิ่งปิ้งปลาให้แมวกินแบบประชดมาก ๆ .
  2. การเมือง ในสถานการณ์ที่เป็นจริง ณ วันนี้ไม่ต่างไปจากสุภาษิตที่ว่า “หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว”. แกล้งทำให้กระทบผู้อื่น
  3. การแกล้งให้สิ่งของแก่ใครมากๆ เพื่อประชดที่ผู้นั้นอยากได้มาก ซึ่งกลับเป็นผลเสียแก่ตนเอง สำนวน นี้คือ “หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว''
  4. รู้ไหม มะกัน ให้โรงงานในไทย ทำ สินค้าส่ง เขาปีละเท่าไหร่ อย่าหุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว รุ่นแม่รุ่นพ่อ เขาสอนไว้…
  5. “เปรียบเทียบในเชิงประชด” เช่น “โกรธหมาดำ ทำหมาแดง และหุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว” เป็นต้น. สำหรับคนเกาหลีนั้น เป็น “มนุษย์ปากจัด” .
  6. หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว ตายประชดป่าช้า 3 ประการนี้ไม่ควรทำ” นี่คือวาทกรรมของนักปราชญ์ท่านหนึ่ง ถ้าจำไม่ผิดคือ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ...
  7. มีความหมายว่า การทำประชดหรือแดกดันที่ผู้ทำรังแต่จะเสียประโยชน์ ตัวอย่างเช่น คุณยกสมบัติให้เขาไปแบบนี้ เหมือนหุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว


Ad

Related Posts
© Copyright 2019 - All Rights Reserved