ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น หมายถึงอะไร ?

ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น หมายถึงอะไร ? สำนวนสุภาษิตไทยที่ว่า ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น (:ถี่-ลอด-ตา-ช้าง-ห่าง-ลอด-ตา-เล็น) หมายถึง (สำ) ว. ดูเหมือนรอบคอบถี่ถ้วน แต่ไม่รอบคอบถี่ถ้วนจริง มีช่องโหว่ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายได้ ,   สำนวนนี้ยังหมายความว่า ประหยัดในสิ่งที่ไม่ควรประหยัด ไม่ประหยัดในสิ่งที่ควรประหยัด เช่น เจ้านายฉันเรื่องกินละก็คิดแล้วคิดอีก แต่ถ้าเป็นเรื่องแต่งตัวละก็ จ่ายเท่าไรก็ไม่ว่า เข้าตำรา ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น.  อ้างอิงจาก พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔


สุภาษิตดังกล่าว แปลว่าทำอะไรดูเหมือนจะละเอียดถี่ถ้วนดี แต่ความจริงแล้วไม่รอบคอบ หรือบางทีก็ดูเหมือนจะใช้สอยอย่างประหยัดในบางเรื่องแต่อีกเรื่องหนึ่งกลับใช้จ่ายอย่างสุรุ่ยสุร่าย

  • ถี่ หมายถึง ว. มีระยะหรือช่องว่างชิด ๆ กัน เช่น ตะแกรงตาถี่ หวีซี่ถี่, มีระยะเวลากระชั้นชิดกัน, ไม่ห่าง, เช่น รถมาถี่ มีลูกถี่ ซอยเท้าถี่ ๆ.
  • ลอด หมายถึง ก. ผ่านเข้าไปในช่อง หรือใต้สิ่งที่มีพื้น หรือสิ่งที่ขวางอยู่เบื้องบน แล้วพ้นออกมาจากสิ่งนั้น เช่น ลอดใต้ถุน ลอดราว ลอดอุโมงค์.
  • ตา หมายถึง น. ส่วนหนึ่งของร่างกายคนและสัตว์ ทำหน้าที่ดู
  • ช้าง  หมายถึง น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นสัตว์บกที่ใหญ่ที่สุด ในวงศ์ Elephantidae ผิวหนังหนา สีดำหรือดำอมเทา รับสัมผัสได้ไว ขนสีดำ จมูกยื่นยาวเรียกว่า งวง ปลายงวงมีจะงอยสำหรับจับสิ่งของ ขมับทั้ง ๒ ข้างมีรูเปิดของต่อมน้ำมัน จะมีน้ำมันไหลออกมาเมื่อถึงวัย ขาใหญ่เป็นลำ กินพืช มี ๒ ชนิด คือ ช้างเอเชียและช้างแอฟริกา.
  • ห่าง หมายถึง ว. ไกล เช่น ห่างหูห่างตา บ้านอยู่ห่างถนนมาก, บางทีใช้เข้าคู่กันเป็น ห่างไกล
  • ลอด หมายถึง ก. ผ่านเข้าไปในช่อง หรือใต้สิ่งที่มีพื้น หรือสิ่งที่ขวางอยู่เบื้องบน แล้วพ้นออกมาจากสิ่งนั้น เช่น ลอดใต้ถุน ลอดราว ลอดอุโมงค์.
  • เล็น หมายถึง น. ชื่อแมลงหรือสัตว์ขนาดเล็กมาก ที่กัดหรือทำให้เกิดความระคายเคืองต่อร่างกาย ซึ่งอาจหมายถึงพวกไร เหา เห็บ หมัด หรือมด.

สำนวนนี้ เดิมใช้ว่า ถี่ลอดตัวช้าง ห่างลอดตัวเล็น หมายความว่า ถี่หรือถี่ถ้วน แต่ว่าช้างกลับลอดได้ทั้งตัว นั้นคือไม่ถี่ถ้วนจริง ต่อมาได้กลายเสียงเป็น ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น มีช่องโหว่ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสียหายได้.

"เล็นมันคือตัวอะไร?"  เล็น" (Flea) จะหมายถึงแมลงตัวเล็กมาก ๆ โดยรวม เช่น ไร เหา เห็บ หมัด โลน หรือมดก็ได้ เดาว่าคนสมัยก่อนที่โดนแมลงเล็ก ๆ กัด คงขี้เกียจพินิจพิจารณาว่ามันเป็นตัวอะไรเพราะตัวมันเล็กมากก็เลยเรียกรวมๆกันไปว่า "เล็น"

ตัวอย่างการใช้งานสำนวน “ถี่ลอดตัวช้าง ห่างลอดตัวเล็น”


  1. โรงงานนี้เข้มงวดเรื่องการเข้าออกของผู้ไปติดต่อ แต่คนส่งกาแฟ คนส่งหนังสือพิมพ์ กลับเข้าออกได้ทุกห้อง ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็นแท้ ๆ.
  2. เจ้านายฉันเรื่องกินละก็คิดแล้วคิดอีก แต่ถ้าเป็นเรื่องแต่งตัวละก็ จ่ายเท่าไรก็ไม่ว่า เข้าตำรา ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น.
  3. เคยสงสัยไหม? "ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น" แล้ว "เล็น" น่ะ มันคือตัวอะไร? ถ้าพูดว่า "เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย" ใครฟังปั๊บก็จับความหมายได้ทันที
  4. การพูดนั้นง่ายกว่าการลงมือทำ บางคนพูดดี มีความละเอียดรอบคอบ แต่ ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น เอาเข้าจริงแล้วกลับเป็นคนที่ดีแต่พุดเท่านั้น การกระทำมักจะเป็นอีกแบบหนึ่ง เพราะการลงมือทำนั้นยากกว่าการพูดนั่นเอง
  5. นักวิชาการมักจะพูดจาดุดี มีความละเอียดรอบคอบน่านับถือ แต่บางคนก็ดีแต่พูดเท่่านั้นเอง ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น การปฏิบัตินั้นกลับทำอีกแบบ
  6. รัฐธรรมนูญ “ฉบับออกแบบเพื่อพวกเรา”. แต่สุภาษิตเขาบอกว่า “ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น” อันมีความหมายว่า แม้วางแผนมาอย่างดี แต่ก็ยังมีช่องโหว่.
  7. การทำโครงการประเภทใหม่ๆ ที่ไม่มีประสบการณ์ ก็ควรใช้บริการที่ปรึกษาเช่นกัน ช่วยกันมองต่างมุมแบบ “ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น”.
  8. ยากเป็นอย่างยิ่งที่จะถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น สำทับจากสภาความมั่นคงแห่งชาติ สำทับจากสำนักงานตำ รวจแห่งชาติ จึงหนักแน่น จริงจัง ไม่นานเกินรอ.
  9. รัฐธรรมนูญ "ฉบับออกแบบเพื่อพวกเรา". แต่สุภาษิตเขาบอกว่า "ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น" อันมีความหมายว่า แม้วางแผนมาอย่างดี แต่ก็ยังมีช่องโหว่.
  10. ท่านที่เกิดวันอาทิตย์ วันนี้ทุกสิ่งทุกอย่างมันกำลังเข้าทำนอง "ถี่ลอดตาช้างห่างลอดตาเล็น" ท่านเองต้องใช้ปัญญาไตร่ตรองก่อนตกลงแต่ละอย่างออกไป
  11. นายชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์ อดีตหัวหน้าพรรครักประเทศไทย โพสต์เฟซบุ๊กระบุว่า ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น โบราณเขาบอก "เลือกนัก มักได้แร่" 
  12. “นายกฯ”ที่แพ้โหวตในสภาฯ..ไม่มีใคร “อย่างหนา” เสนอหน้ากลับมาเป็นกันแล้ว ต้องตรวจสอบทุกอย่างให้ละเอียด อย่าให้ถี่ลอดตาช้าง-ห่างลอดตาเล็นเป็นอันขาด..และ สส. ต้องช่วยกัน “แก้รัฐธรรมนูญ” ให้เป็นประชาธิปไตย-เต็มใบ.
  13. คนที่ละเอียดถี่ถ้วนในเรื่องเล็ก แต่ไม่ระมัดระวังในเรื่องใหญ่ ตรงกับสำนวนว่าอย่างไร? เห็นช้างเท่าหมู โลภนักมักลาภหาย เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย ถี่ลอดตาช้างห่างลอดตาเล็น.
  14.  แม่บ้านต้องเข้าใจ และดูแลให้รอบคอบ อย่าเป็นการรอบคอบในลักษณะ "ถี่ลอดตาช้าง-ห่างลอดตาเล็น" เชียว แบบนั้น ๖ ล้านเสียงนั่นก็ช่วยไม่ได้.

อ้างอิง พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔

Ad

Related Posts
© Copyright 2019 - All Rights Reserved