ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา หมายความว่าอะไร ?

ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา หมายความว่าอะไร ? สำนวนสุภาษิต ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา ตัก-น้าม-ไส่-กะ-โหฺลก-ชะ-โงก-ดู-เงา (สำ) ก. ให้รู้จักฐานะของตนและเจียมตัว. อ้างอิงจาก พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔

เป็นสำนวนสมัยโบราณที่สอน ให้รู้จักฐานะของตนและเจียมตัว เป็นคำสอนที่โบราณท่านเตือนให้คนเรารู้จักเจียมตน ประมาณตน ไม่มักใหญ่ไฝ่สูงจนเกินไป กะโหลกในสำนวนนี้คือกะโหลกกะลา ที่คนสมัยโบราณนั้นใช้ในการตักน้ำในโอ่งด้วย กะโหลก หรือ กะลาที่ใช้แทนขันตักน้ำ หรือภาชนะสำหรับตักน้ำ เนื่องจากว่าในสมัยก่อนนั้นไม่มีกระจก หรือคันฉ่องนั่นเอง การตักน้ำมาใส่แล้วดูเงาตัวเองเป็นการเปรียบเปรยถึงการย้อนมองตัวเองว่าตัวเองเป็นเช่นไร


สำนวนไทยตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา มักถูกนำไปใช้เมื่อต้องการสื่อสารให้อีกฝ่ายหนึ่งได้รู้ถึงที่มา ฐานะ และสภาพของตนเอง และให้อยู่กับสภาพนั้น อย่าคิดจองหองหรือไฝ่ฝันอะไรที่สูงเกินตัวนั่นเอง

  • ตัก หมายถึง ก. เอาภาชนะช้อนสิ่งของขึ้นจากที่เดิม เช่น ตักนํ้า ตักแกง ตักดิน.
  • น้ำ หมายถึง น. สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไฮโดรเจนและออกซิเจนในอัตราส่วน ๑ : ๘ โดยนํ้าหนัก เมื่อบริสุทธิ์มีลักษณะเป็นของเหลว ใส ไม่มีสี กลิ่น รส มีประโยชน์มาก เช่นใช้ดื่ม ชำระล้างสิ่งสกปรก, โบราณถือว่าเป็น ธาตุ ๑ ในธาตุ ๔ คือ ดิน นํ้า ไฟ ลม, ใช้เรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะเป็นนํ้าหรือเหลวเหมือนนํ้า เช่น นํ้าตา นํ้าปลา นํ้าส้ม

  • ใส่ หมายถึง ก. สวม เช่น ใส่เสื้อ ใส่กางเกง, เอาไว้ข้างในภาชนะหรือสถานที่เป็นต้น เช่น กรอกน้ำใส่ขวด นำนักโทษไปใส่คุก, บรรทุก เช่น เอาสินค้าใส่รถ.
  • กะโหลก  หมายถึง น. กระดูกที่หุ้มมันสมอง, ส่วนแข็งที่หุ้มเนื้อมะพร้าวหรือตาลเป็นต้น เรียกว่า กะโหลกมะพร้าว กะโหลกตาล, ภาชนะที่ทำด้วยกะโหลกมะพร้าวโดยตัดทางตาออกพอเป็นช่องกว้างเพื่อใช้ตักนํ้า
  • ชะโงก หมายถึง ก. ยื่นหน้าหรือส่วนหน้าออกไป.
  • ดู หมายถึง ก. ใช้สายตาเพื่อให้เห็น เช่น ดูภาพ ดูละคร, ระวังรักษา เช่น ดูบ้านให้ด้วย ไม่มีคนดูเด็ก, พินิจพิจารณา เช่น ดูให้ดี
  • เงา หมายถึง น. รูปที่ปรากฏในของใสหรือเป็นมันเช่นนํ้าหรือกระจก

ซึ่งความหมายดังกล่าวอาจจะดูขัดแย้งกันกับสมัยปัจจุบันนี้ เนื่องจากว่าในปัจจุบันนี้คนทุกคน เสมอภาคและเท่าเทียม เป็นสังคมแห่งความเสมอภาคที่ยอมรับว่าทุกคนมีความเป็นมนุษย์เท่าเทียมกันไม่มีใครที่สูงกว่าหรือต่ำกว่าใคร การรู้จักให้เกียรติซึ่งกันและกัน ทำหน้าที่ที่มีอยู่ของตนเองให้ดีที่สุด เท่านี้ก็จะทำให้สังคมน่าอยู่และไม่ต้องมีใครดูถูกหรือดูหมิ่นใคร เพราะทุกคนในสังคมต่างมีหน้าที่และความสำคัญกันทั้งนั้น เอาง่ายๆลองคิดดูว่าถ้าไม่มีคนเก็บขยะเพราะว่าเป็นหน้าที่ที่สกปรก และต้อยต่ำแล้วจะมีใครจัดการกับขยะที่ล้นเมือง พอขยะล้นเมืองปัญหาทางด้านสุขภาพ และสิ่งแวดล้อมก็จะตามมาซึ่งจะส่งผลกระทบ โดยตรงต่อสุขภาพของคนเราทุกคนเท่า ๆกันไม่ว่าจะยากดีมีจน ร่ำรวยล้นฟ้า ก็ได้รับผลกระทบเท่าเทียมกันทั้งหมด ดังนั้นแล้วจงทำหน้าที่ของตัวเองให้ดีที่สุด

ตัวอย่างการใช้งาน สำนวน ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา


  1. ไม่เคยตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา ที่บ้านไม่มีกระจก ไร้ยางอาย ไม่เคยมีสำนึกผิดชอบชั่วดี.
  2. "วันชัย" ป้อง "คสช." ดีกว่ารัฐบาลเลือกตั้งทั้งหมด ดีกว่ารัฐบาลเลือกตั้งทั้งหมด-วอนฝ่ายโจมตี “ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา” ... ดิสเครดิตให้สะใจเขา แต่ไม่ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงาตัวเองบ้าง
  3. "ประชาธิปัตย์" สวน "เพื่อไทย" ไล่ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา เหตุฉุนกล่าวหา "ชวน หลีกภัย" ดูถูกประชาชน.
  4. ชูวิทย์ ร่วมวงซัด ตั๊น จิตภัสร์ ชูวิทย์แนะ ตั๊น จิตภัสร์ ให้ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา ก่อนคิดจะสมัครเป็นตำรวจ.
  5. “สุริยะใส” ฉุน “หมัก” แว้งกัด แนะตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงาก่อนด่า ผู้ประสานพันธมิตรฯ ตอกย้ำแถลงการณ์เดินหน้านำตัวผู้ร้ายหนีอาญาแผ่นดินกลับมาขึ้นศาล เผยเตรียมสำเนาหนังสือที่จะชี้แจงต่อสถานทูตอังกฤษ ให้สถานทูตต่างๆ
  6. ส.ศิวรักษ์” ซัด “ประยุทธ์” ไม่เคยตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงาว่าสร้างความเดือดร้อนให้บ้านเมืองขนาดไหน
  7. “หนุ่ม ศรราม เทพพิทักษ์ ได้ทำการโพสต์เฟซบุ๊กในเชิงค่าทอบุคคลปริศนา ใจความว่า “ก่อนจะว่าใครหัดตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงาตัวเองตัวเองก่อนนะจ๊ะ.
  8. 'ท่านเจ้าคุณ' และเหล่าเพื่อนชนชั้นสูงดูถูกเหยียดหยาม และสั่งสอนในความ “ไม่รู้จักเจียมกะลาหัว ไม่รู้จักฟ้าสูงแผ่นดินต่ำ ไม่ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา”.
  9. “อุ๊ย นี่อะไรก็ช่างไม่ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงาเลยแหละ ช่างเพ้อพูดไปได้นี่ ฉันแน่ะจะว่าเป็นกลาง อย่าอึงไปนะหล่อน ถ้าแม้นทองกุเรปันนี้ ..
  10. ประยุทธแอบชอบมะนาวลูกสาวเศรษฐีใหญ่ประจำหมู่บ้าน แต่ท่านเศรษฐีมองว่าภาคินเป็นลูกชาวนาฐานะยากจน จึงไม่ยอมให้คบหากับลูกสาวของตน และได้กล่าวเตือนภาคินว่า ให้ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงาตัวเองเสียบ้าง
  11. ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงาสักนิด ก่อนคิดเป็นนายหน้าอสังหาริมทรัพย์ ความล้มเหลวส่วนใหญ่ที่นายหน้ามือใหม่มักจะเจอ ก็คือการไม่รู้จักตัวเอง คนส่วนใหญ่พอเห็นคนอื่นมีรายได้มาก ๆ ก็มักเกิดความอยากได้ใคร่มี แต่กลับไม่รู้จักตัวเองดีพอ



Ad

Related Posts
© Copyright 2019 - All Rights Reserved